Động Kinh – Rối Loạn Đi Kèm Của Chứng Tự Kỷ

Một nghiên cứu từ Thụy Điển trên hơn 85.000 người mắc chứng động kinh cho thấy chứng tự kỷ phổ biến gấp 10 lần ở những người này so với dân số nói chung. Nghiên cứu này cũng cho thấy những người mắc có nguy cơ mắc chứng tự kỷ cao hơn, với tỷ lệ nguy cơ là 10,49. Anh chị em ruột (tỷ lệ nguy cơ 1,62) và con cái (tỷ lệ nguy cơ 1,64) của những người mắc chứng động kinh cũng có nguy cơ mắc chứng tự kỷ cao hơn. Nguy cơ này đặc biệt cao ở con cái của những bà mẹ mắc chứng động kinh (tỷ lệ nguy cơ 1,91). Điều này cho thấy mối liên hệ di truyền tiềm ẩn giữa hai tình trạng này.

Một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến tỷ lệ mắc động kinh ở trẻ tự kỷ là mức độ khuyết tật trí tuệ. Trẻ tự kỷ không có khuyết tật trí tuệ có nguy cơ mắc động kinh là 8%, trong khi trẻ có khuyết tật trí tuệ có nguy cơ lên đến 20%. Nguy cơ này có thể cao tới 40% ở trẻ bị khuyết tật trí tuệ nặng. Ở trẻ tự kỷ có chỉ số IQ trên 70, tỷ lệ mắc vào khoảng 4%. Nguy cơ phát triển động kinh ở trẻ tự kỷ tăng lên khi trẻ bước vào tuổi thiếu niên và tiếp tục tăng cho đến tuổi trưởng thành trẻ tuổi.

Các nghiên cứu cũng đề cập đến các đỉnh tuổi hai phương thức khởi phát động kinh ở trẻ tự kỷ là những năm đầu đời và đầu tuổi dậy thì (trên 10 tuổi).

Các Loại Động Kinh Thường Gặp ở Trẻ Tự Kỷ

Trẻ em mắc chứng tự kỷ có thể gặp hầu hết các dạng động kinh, bao gồm cả động kinh cục bộ và toàn thể. Động kinh cục bộ bắt đầu ở một vùng não cụ thể, trong khi động kinh toàn thể ảnh hưởng đến cả hai bán cầu não. Các dạng nghiêm trọng hơn (thường gặp ở trẻ tự kỷ có triệu chứng) cũng có thể bao gồm cơn mất trương lực (đột ngột gục đầu hoặc toàn thân) và cơn co cứng (cứng toàn thân).

Một số loại động kinh thường gặp ở trẻ tự kỷ được tóm tắt trong bảng sau:

Mặc dù động kinh cục bộ hoặc từng phần là loại phổ biến nhất ở những người mắc chứng động kinh, những người mắc chứng tự kỷ và động kinh có nhiều khả năng bị co giật toàn thân co cứng – co giật. Một nghiên cứu trên 26 trẻ em tự kỷ mắc động kinh cho thấy các loại động kinh phổ biến nhất là động kinh cục bộ có hoặc không có toàn thể hóa thứ phát (53,4%).

Cha mẹ và người chăm sóc nên chú ý đến các dấu hiệu tiềm ẩn của cơn động kinh ở trẻ tự kỷ, bao gồm các cơn nhìn chằm chằm (có thể là dấu hiệu của cơn vắng ý thức hoặc cơn vắng ý thức không điển hình), cứng người (có thể là dấu hiệu của cơn co cứng), run hoặc co giật nhịp nhàng (có thể là dấu hiệu của cơn động kinh cục bộ có ý thức/đơn giản từng phần) và mất chú ý (có thể là dấu hiệu của cơn vắng ý thức hoặc cơn động kinh cục bộ mất ý thức/phức tạp từng phần).

Các Yếu Tố Nguy Cơ Gây Động Kinh ở Trẻ Tự Kỷ

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ trẻ tự kỷ phát triển động kinh. Các yếu tố nguy cơ này bao gồm:

• Khuyết tật trí tuệ: Đây là yếu tố nguy cơ chính gây động kinh ở trẻ tự kỷ. Trẻ em tự kỷ có chỉ số IQ trên 70 có nguy cơ mắc động kinh thấp hơn so với trẻ em có chỉ số IQ thấp hơn.
• Tuổi tác: Nguy cơ mắc động kinh ở trẻ tự kỷ tăng lên khi trẻ lớn hơn.
• Các rối loạn di truyền: Một số rối loạn di truyền, chẳng hạn như hội chứng Rett, hội chứng X dễ gãy, hội chứng Angelman và hội chứng Prader-Willi, có liên quan đến cả chứng tự kỷ và động kinh.
• Tiền sử thoái lui về chức năng tâm thần: Một số nghiên cứu cho thấy có mối tương quan giữa động kinh và sự thoái lui về chức năng tâm thần ở trẻ tự kỷ.
• Chấn thương đầu, nhiễm trùng hoặc viêm ảnh hưởng đến não, dùng hoặc cai một số loại thuốc hoặc ma túy, và rối loạn nồng độ điện giải.

Điều quan trọng cần lưu ý là các yếu tố khác như giới tính, thoái lui ngôn ngữ và chức năng xã hội không làm tăng khả năng trẻ tự kỷ phát triển động kinh.

Các Phương Pháp Điều Trị Động Kinh ở Trẻ Tự Kỷ

Mục tiêu chính của điều trị động kinh ở trẻ tự kỷ là kiểm soát cơn co giật và cải thiện chất lượng cuộc sống. Các phương pháp điều trị bao gồm:

1. Thuốc chống động kinh: Đây là phương pháp điều trị chính cho động kinh. Carbamazepine và lamotrigine là những loại thuốc chống động kinh được sử dụng nhiều nhất. Một số loại thuốc chống thường được sử dụng ở trẻ tự kỷ bao gồm valproate, lamotrigine, levetiracetam và ethosuximide. Việc lựa chọn thuốc chống phụ thuộc vào loại động kinh, các yếu tố nguy cơ và các tình trạng sức khỏe khác của trẻ. Điều trị ở trẻ tự kỷ cần được cá nhân hóa, và việc “bắt đầu thấp và đi chậm” là rất quan trọng để điều chỉnh thuốc.
2. Chế độ ăn uống: Chế độ ăn ketogenic và chế độ ăn Atkins đã được chứng minh là có hiệu quả trong việc kiểm soát cơn co giật ở một số trẻ em mắc chứng động kinh.
3. Phẫu thuật: Trong một số trường hợp, phẫu thuật có thể được chỉ định để loại bỏ vùng não gây ra cơn co giật.
4. Các liệu pháp bổ sung: Các liệu pháp bổ sung, chẳng hạn như kích thích thần kinh phế vị, có thể được sử dụng kết hợp với thuốc chống để kiểm soát cơn co giật.

Khi chẩn đoán động kinh ở trẻ tự kỷ, điều quan trọng là phải phân biệt các cơn co giật tiềm ẩn với các hành vi lặp đi lặp lại hoặc rập khuôn khác. Lấy bệnh sử cẩn thận và quan sát kỹ lưỡng là rất quan trọng để chẩn đoán chính xác.

Một số nghiên cứu cho thấy thuốc điều trị động kinh có thể có hiệu quả đối với chứng tự kỷ. Ví dụ, một nghiên cứu cho thấy valproate, một loại thuốc chống, dường như làm giảm tính cáu kỉnh ở trẻ tự kỷ nhỏ tuổi bị động kinh. Tuy nhiên, cần nghiên cứu thêm trong lĩnh vực này.

Các Tác Dụng Phụ Của Thuốc Điều Trị Động Kinh ở Trẻ Tự Kỷ

Thuốc chống động kinh có thể gây ra một số tác dụng phụ, bao gồm:

• Tác dụng phụ về thần kinh: Rung, mất điều hòa, rung giật nhãn cầu.
• Tác dụng phụ về hành vi: Hiếu động thái quá, kích động, hung hăng.
• Tác dụng phụ về tiêu hóa: Đau bụng, buồn nôn.
• Tăng cân.
• Chảy nước dãi.
• Run không chủ ý.
• Mệt mỏi hoặc buồn ngủ. 
• Khô miệng. 

Một số loại thuốc chống động kinh, chẳng hạn như valproate, có thể gây ra các tác dụng phụ nghiêm trọng như độc tính gan, tăng amoniac máu và viêm tụy. Trẻ em tiếp xúc với thuốc chống động kinh trong tử cung cũng có nguy cơ cao bị dị tật bẩm sinh và các vấn đề về phát triển, bao gồm cả các đặc điểm tự kỷ. Tuy nhiên, hai loại thuốc chống thường được sử dụng là lamotrigine và levetiracetam dường như không làm tăng nguy cơ tự kỷ và khuyết tật trí tuệ ở trẻ em.

Các Biện Pháp Hỗ Trợ và Can Thiệp Cho Trẻ Em Mắc Chứng Tự Kỷ và Động Kinh